Kraków, 4 stycznia 2026 r. – Strefa Czystego Transportu w Krakowie od tygodni wywołuje silne emocje, a jednym z miejsc, gdzie dyskusja przybrała szczególnie intensywny charakter, są Swoszowice. Południowa dzielnica miasta, która jeszcze niedawno podchodziła do pomysłu SCT z dużą rezerwą, dziś znalazła się w centrum uwagi po decyzji lokalnego samorządu o wystąpieniu z formalnym apelem o objęcie części jej obszaru nowymi regulacjami.
Wątpliwości na etapie zapowiedzi
Jesienią 2025 roku, gdy zbliżał się termin uruchomienia Strefy Czystego Transportu w Krakowie, w Swoszowicach dominowały głosy sceptyczne. Zarówno radni dzielnicy, jak i część mieszkańców publicznie wyrażali obawy związane z planowanymi ograniczeniami. Podnoszono przede wszystkim argument, że projekt strefy koncentruje się głównie na śródmieściu i gęsto zabudowanych rejonach, podczas gdy w peryferyjnych częściach miasta, takich jak Swoszowice, samochód pozostaje dla wielu osób podstawowym środkiem codziennego przemieszczania się.
Zwracano uwagę na niewystarczającą ofertę transportu publicznego oraz na specyfikę lokalnych źródeł zanieczyszczeń. Według części rozmówców największy wpływ na jakość powietrza w tej części Krakowa mają drogi o charakterze tranzytowym, w tym autostrada A4 oraz Zakopianka, a nie ruch generowany na osiedlowych ulicach. Pojawiały się również obawy, że wprowadzenie SCT mogłoby skutkować przeniesieniem ruchu na mniejsze drogi, bez realnej poprawy warunków środowiskowych.
Na tym etapie sprzeciw wobec strefy nie przybrał jednak formy oficjalnej uchwały. Miał raczej charakter dyskusji, komentarzy i sygnałów płynących z lokalnej debaty.
Decyzja rady dzielnicy
Przełom nastąpił 16 grudnia 2025 roku. Tego dnia Rada Dzielnicy X Swoszowice przyjęła uchwałę nr XXVI/295/2025, w której zwróciła się do prezydenta Krakowa z wnioskiem o objęcie części dzielnicy Strefą Czystego Transportu. Dokument dotyczy wschodniej części Swoszowic, zasięgiem sięgającej do ulicy Zakopiańskiej.
W uzasadnieniu uchwały radni wskazali, że rozszerzenie SCT może zwiększyć skuteczność działań proekologicznych prowadzonych w skali całego miasta. Podkreślono również potrzebę uniknięcia powstawania obszarów wyłączonych z systemu, które mogłyby zostać pominięte w działaniach na rzecz poprawy jakości środowiska. Istotnym argumentem była także kwestia spójności – zarówno komunikacyjnej, jak i środowiskowej – w obrębie Krakowa.
Decyzja zapadła jeszcze przed pełnym doświadczeniem skutków funkcjonowania strefy przez mieszkańców, co dodatkowo przyczyniło się do wzrostu zainteresowania i ożywienia dyskusji wokół tej uchwały.
Strefa zaczyna obowiązywać
1 stycznia 2026 roku Strefa Czystego Transportu oficjalnie zaczęła funkcjonować w Krakowie. Obejmuje ona obszar znajdujący się wewnątrz IV obwodnicy i wiąże się z określonymi normami emisji spalin oraz systemem rejestracji pojazdów uprawnionych do wjazdu. Wraz z jej uruchomieniem temat SCT stał się jednym z najczęściej poruszanych zagadnień w lokalnej przestrzeni publicznej.
Reakcje mieszkańców są zróżnicowane. Część krakowian postrzega nowe regulacje jako krok w stronę poprawy jakości powietrza, ochrony zdrowia i ograniczenia ruchu samochodowego, zwłaszcza pojazdów spoza miasta. Jednocześnie wyraźny sprzeciw pojawia się wśród osób dojeżdżających do Krakowa z gmin ościennych oraz mieszkańców rejonów, gdzie transport indywidualny wciąż dominuje, a alternatywy komunikacyjne są ograniczone.
W przestrzeni publicznej pojawiły się także głosy krytyczne wobec sposobu informowania o zmianach. Wskazywano na niedostatek jasnych komunikatów i szczegółowych wyjaśnień, co sprzyjało narastaniu emocji i pojawianiu się sprzecznych informacji w mediach społecznościowych.
Szerszy kontekst decyzji
Wprowadzenie Strefy Czystego Transportu w Krakowie zostało przesądzone w czerwcu 2025 roku, po intensywnych i burzliwych obradach Rady Miasta. Przyjęte rozwiązania obejmują rozległy obszar miasta i określają wymagania emisyjne dla pojazdów poruszających się po strefie.
Na tym tle Swoszowice, które początkowo znajdowały się częściowo poza granicami SCT, stały się jednym z najbardziej wyrazistych przykładów lokalnych napięć związanych z nowym systemem. Droga od początkowego sceptycyzmu, przez zmianę stanowiska rady dzielnicy, aż po trwającą debatę społeczną pokazuje, jak złożony i wielowątkowy jest proces wdrażania nowych rozwiązań transportowych w dużym mieście.
Dyskusja wokół Strefy Czystego Transportu w Swoszowicach pozostaje otwarta i nadal przyciąga uwagę mieszkańców oraz lokalnych instytucji, wpisując się w szerszą rozmowę o kierunkach rozwoju komunikacji i polityki środowiskowej Krakowa.
