Kraków przygotowuje się do realizacji autonomicznego metra, które w przyszłości ma stać się głównym kręgosłupem komunikacyjnym miasta. Nowa infrastruktura nie tylko usprawni przemieszczanie się między dzielnicami, takimi jak Nowa Huta i centrum, ale również ma spełniać nowe standardy bezpieczeństwa. W grę wchodzi także możliwość wykorzystania części obiektów jako schronów w sytuacjach nadzwyczajnych.
Oświęcim i decyzja środowiskowa dla premetra
Do 27 lutego miasto Oświęcim ma czas na wydanie decyzji środowiskowej dla tzw. premetra, czyli wcześniejszej koncepcji rozwoju transportu szynowego w Krakowie, powiązanej z infrastrukturą tramwajową. Na początku obecnej kadencji zakładano możliwość wykorzystania tej decyzji przy realizacji pierwszego odcinka pełnoprawnego metra.
Dokumentacja została jednak poddana szczegółowej analizie. W proces weryfikacji zaangażowano ekspertów, w tym Radę Techniczno-Naukową ds. budowy metra oraz prowadzono dialog z Ministerstwem Infrastruktury. Jak wskazują władze miasta, analiza wykazała istotne ryzyka formalno-prawne, które mogłyby pojawić się na dalszych etapach inwestycji.
Prezydent Krakowa, Aleksander Miszalski, podkreśla, że dokumentacja dla premetra stanowi solidny kapitał wiedzy. Obejmuje ona analizy środowiskowe, badania geologiczne oraz opracowania techniczne, które będą wykorzystywane przy kolejnych etapach projektu metra.
Z kolei zastępca prezydenta Krakowa, Stanisław Mazur, zaznacza, że korekta pierwotnych założeń to naturalny element odpowiedzialnego przygotowania inwestycji o tak dużej skali. Jak wskazują przedstawiciele magistratu, nie oznacza to zmiany kierunku polityki transportowej miasta, lecz dostosowanie projektu do aktualnych uwarunkowań technicznych, prawnych i funkcjonalnych.
Nowa Huta – Centrum: dokumentacja pozostaje w użyciu
Choć decyzja środowiskowa dla premetra nie pozwala na realizację projektu w standardzie planowanego autonomicznego metra, opracowana dokumentacja nie zostanie odłożona na półkę. Miasto zapowiada jej szerokie wykorzystanie jako bazy wiedzy i punktu odniesienia przy dalszych pracach projektowych.
Dotyczy to w szczególności odcinka Nowa Huta – Centrum, gdzie planowany przebieg trasy w dużej mierze pokrywa się z wcześniejszymi koncepcjami. W ramach dotychczasowych opracowań, w tym realizowanych przez firmę ILF, przygotowano kartę informacyjną przedsięwzięcia dla metra. Obejmuje ona szeroki zakres badań środowiskowych, geologicznych i akustycznych.
Zgromadzony materiał – jak wskazują władze miasta – realnie wspiera obecny etap przygotowań inwestycji i stanowi fundament pod dalsze decyzje projektowe.
Bezpieczeństwo i nowe przepisy od listopada 2025 roku
Jednym z kluczowych parametrów przy projektowaniu metra w Krakowie jest bezpieczeństwo. Analizując możliwość wykorzystania decyzji środowiskowej dla premetra, miasto brało pod uwagę doświadczenia innych ośrodków realizujących duże inwestycje podziemne.
Z dotychczasowych przykładów wynika, że zbyt płytkie prowadzenie tuneli może prowadzić do poważnych problemów technicznych i eksploatacyjnych. W przypadku premetra zakładano realizację dużych tuneli na niewielkiej głębokości, co w obecnych uwarunkowaniach nie spełniałoby oczekiwanych standardów.
Istotne znaczenie zyskał również wątek tzw. dual-use, czyli możliwości wykorzystywania infrastruktury metra w celach ochrony ludności. Funkcje te mogą wpływać na głębokość posadowienia tuneli i stacji oraz na standardy konstrukcyjne. Przepisy regulujące te kwestie weszły w życie dopiero w listopadzie 2025 roku, dlatego wcześniejsze dokumentacje – w tym dokumentacja premetra – nie mogły ich uwzględniać.
Dodatkowo, w polskich realiach prawnych metro podlega przepisom kolejowym. Ich zmiana oznaczałaby wieloletni proces legislacyjny, który mógłby trwać dłużej niż przygotowanie nowej dokumentacji w oparciu o już zgromadzoną wiedzę.
2026 rok: przetarg na dokumentację dla całej pierwszej linii
W 2026 roku Kraków planuje ogłoszenie kluczowego przetargu. Jednym z jego elementów ma być pozyskanie decyzji środowiskowej dla całej pierwszej linii metra, zamiast uzyskiwania odrębnych decyzji dla pojedynczych fragmentów trasy.
Równolegle prowadzone są uzgodnienia z Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie dotyczące zakresu badań środowiskowych. Celem jest usprawnienie kolejnych etapów postępowania i zwiększenie przewidywalności procesu inwestycyjnego.
Prezydent Krakowa podziękował urzędnikom z Oświęcimia, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie, Zarządowi Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego „Wody Polskie” oraz Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Krakowie za zaangażowanie w postępowanie środowiskowe. Jak podkreślono, zgromadzona dokumentacja stanowi ważny etap dojrzewania projektu metra i będzie wykorzystywana w kolejnych fazach jego przygotowania.
Źródło: krakow.pl
