Kraków, jako jedno z najbardziej rowerowych miast w Polsce, od lat inwestuje w infrastrukturę dla cyklistów, promując rower jako ekologiczny i zdrowy środek transportu. W maju 2025 roku, wraz z rozpoczęciem sezonu rowerowego i kampanią „Rowerowy Maj”, miasto tętni życiem jednośladów. Jednak mimo licznych działań na rzecz rowerzystów, bezpieczeństwo na drogach nadal budzi obawy. Jakie problemy z bezpieczeństwem rowerzystów są najbardziej palące w Krakowie w maju 2025 roku i co można zrobić, aby poprawić sytuację?
Skala problemu bezpieczeństwa rowerzystów
W Krakowie, według danych z raportu „Miasta dla rowerzystów 2023”, infrastruktura rowerowa obejmuje około 273 kilometrów ścieżek i dróg rowerowych, co stawia miasto w czołówce polskich miast pod względem długości tras. Jednak statystyki dotyczące wypadków z udziałem rowerzystów nie są optymistyczne. W 2021 roku w Małopolsce odnotowano 384 wypadki z udziałem rowerzystów, w których 9 osób poniosło śmierć, a 383 zostało rannych. Choć dane z 2022 roku wskazują na spadek liczby wypadków o 6,77% w porównaniu z 2018 rokiem, w Krakowie liczba zdarzeń wzrosła o 7% w latach 2018–2022, co plasuje miasto wśród najgorszych pod tym względem, obok Sosnowca i Olsztyna.
W maju 2025 roku, w okresie wzmożonego ruchu rowerowego, główne problemy bezpieczeństwa obejmują:
- Kolizje na skrzyżowaniach: Zderzenia boczne z samochodami, spowodowane nieustąpieniem pierwszeństwa przejazdu, to najczęstsza przyczyna wypadków (54% zdarzeń w Małopolsce). Szczególnie problematyczne są skrzyżowania, takie jak to przy ul. Twardowskiego i Kapelanka, gdzie zła widoczność i brak odpowiedniego oznakowania zwiększają ryzyko.
- Niewystarczająca infrastruktura: Pomimo rozbudowy tras, niektóre odcinki, np. przy ul. Mariana Domagały, nie łączą się z innymi ścieżkami, zmuszając rowerzystów do poruszania się po zatłoczonych jezdniach.
- Zachowania kierowców i rowerzystów: Nieprzestrzeganie przepisów, takie jak używanie telefonów podczas jazdy (proponowany mandat 200–300 zł w 2025 roku) czy ignorowanie zasad pierwszeństwa, prowadzi do niebezpiecznych sytuacji.
- Słaba widoczność: Brak odblasków, jaskrawych elementów ubioru czy oświetlenia u rowerzystów, szczególnie po zmroku, zwiększa ryzyko wypadków.
- Nierówności i jakość nawierzchni: Drogi rowerowe z kostki betonowej lub nierównościami, np. przy bulwarach wiślanych, obniżają komfort i bezpieczeństwo jazdy.
Kluczowe wyzwania w maju 2025 roku
W maju 2025 roku, w ramach kampanii „Rowerowy Maj”, tysiące uczniów i mieszkańców aktywnie korzysta z rowerów, co zwiększa ruch na trasach. Jednak kilka problemów szczególnie uwidacznia się w tym okresie:
- Zatłoczone trasy w godzinach szczytu: Pomiary natężenia ruchu rowerowego z 2022 roku wskazują, że punkty takie jak Rondo Mogilskie, Bulwar Kurlandzki czy Most Grunwaldzki są najbardziej obciążone, co prowadzi do kolizji między rowerzystami, pieszymi i pojazdami.
- Brak spójności tras rowerowych: Niektóre odcinki, np. wzdłuż ul. Olszanickiej, nadal nie są połączone, zmuszając rowerzystów do korzystania z jezdni lub chodników.
- Niewystarczające działania edukacyjne: Choć kampanie takie jak „Rowerem do pracy” czy „STARS Rowerem do Szkoły” promują jazdę na rowerze, brak szerokiej edukacji kierowców w zakresie dostrzegania rowerzystów i oceny ich prędkości przyczynia się do wypadków.
- Problemy z parkowaniem rowerów: Brak zadaszonych parkingów rowerowych w wielu częściach miasta, np. przy przystankach czy szkołach, zniechęca do korzystania z rowerów w złych warunkach pogodowych.
- Konflikty piesi-rowerzyści: Na ciągach pieszo-rowerowych, takich jak przy ul. Stanisława Ignacego Witkiewicza, dochodzi do kolizji z pieszymi z powodu braku wyraźnego oznakowania.
Co należy poprawić?
Aby zwiększyć bezpieczeństwo rowerzystów w Krakowie w maju 2025 roku i w kolejnych latach, konieczne są wielotorowe działania, obejmujące infrastrukturę, edukację i zmiany w przepisach. Oto kluczowe propozycje:
- Rozbudowa i poprawa infrastruktury rowerowej:
- Połączenie tras: Zakończenie projektów, takich jak połączenie ścieżek przy ul. Mariana Domagały z ulicami Botewa i Śliwiaka, aby zapewnić ciągłość tras.
- Lepsza jakość nawierzchni: Zastąpienie kostki betonowej gładkimi nawierzchniami, zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Krakowa (nr 3113/2018), aby zwiększyć komfort i bezpieczeństwo.
- Śluzy rowerowe i lepsze oznakowanie: Wprowadzenie śluz rowerowych na skrzyżowaniach, takich jak ul. Twardowskiego i Kapelanka, oraz poprawa widoczności poprzez znaki pionowe i poziome.
- Zadaszone parkingi rowerowe: Rozbudowa infrastruktury parkingowej, szczególnie przy szkołach i przystankach, zgodnie z planami budżetu obywatelskiego.
- Edukacja i kampanie społeczne:
- Edukacja kierowców: Wprowadzenie obowiązkowych szkoleń dla kierowców na temat oceny prędkości i toru jazdy rowerzystów, ponieważ nieustąpienie pierwszeństwa to główna przyczyna wypadków.
- Kampanie dla rowerzystów: Promowanie używania kasków, odblasków i oświetlenia poprzez akcje takie jak „Rowerowy Maj” czy darmowe kontrole rowerów.
- Bezpieczne zachowania: Wzmożone kampanie przeciw używaniu telefonów podczas jazdy, w tym warsztaty dla młodzieży i seniorów.
- Zmiany w przepisach i ich egzekwowanie:
- Wdrożenie nowych regulacji: Wprowadzenie obowiązku jazdy w kasku dla niepełnoletnich oraz surowszych kar za używanie telefonów (200–300 zł).
- Strefy „Tempo 30”: Rozszerzenie stref ograniczonej prędkości do 30 km/h w centrum miasta, z mandatami do 800 zł dla kierowców przekraczających prędkość o ponad 10 km/h.
- Lepsze patrole Straży Miejskiej: Wzmocnienie patroli na ciągach pieszo-rowerowych, aby usuwać rowerzystów i hulajnogistów z chodników, zgodnie z postulatami mieszkańców.
- Drobne, punktowe zmiany:
- Likwidacja barier: Remonty problematycznych odcinków, takich jak ścieżka na Zakrzówku czy połączenie ul. Mogilskiej z Chałupnika.
- Lepsze oznakowanie przejazdów: Wprowadzenie wyraźniejszych znaków na przejazdach rowerowych, aby zwiększyć ostrożność pieszych i kierowców.
- Darmowe kontrole rowerów: Kontynuacja akcji, takich jak wiosenne kontrole w maju 2025 roku, zapewniających sprawdzenie hamulców, oświetlenia i ogumienia.
- Długofalowe inwestycje:
- Realizacja priorytetów rowerowych: Wdrożenie listy 8 kluczowych inwestycji z 2025 roku, takich jak nowe trasy rowerowe wzdłuż Rudawy czy Pychowickiej, zgodnie z planami zespołu ds. infrastruktury rowerowej.
- Wizja zero: Dążenie do zerowej liczby ofiar śmiertelnych wśród rowerzystów, poprzez uspokojenie ruchu i wprowadzenie „ulic-ogrodów”.
- Rozwój systemu rowerów publicznych: Zwiększenie liczby rowerów elektrycznych w systemie LajkBike (docelowo 250 jednośladów) i poprawa dostępności stacji.
Podsumowanie
Bezpieczeństwo rowerzystów w Krakowie w maju 2025 roku pozostaje wyzwaniem, mimo rozbudowanej infrastruktury i licznych inicjatyw, takich jak „Rowerowy Maj” czy darmowe kontrole rowerów. Główne problemy to kolizje na skrzyżowaniach, brak spójności tras, niewystarczająca edukacja oraz słaba widoczność cyklistów. Aby poprawić sytuację, miasto powinno kontynuować inwestycje w infrastrukturę, wzmacniać edukację kierowców i rowerzystów, wprowadzać nowe przepisy oraz realizować drobne, ale skuteczne zmiany, takie jak lepsze oznakowanie czy śluzy rowerowe. Mieszkańcy mogą wspierać te działania, zgłaszając niebezpieczne miejsca do Zarządu Transportu Publicznego (sekretariat@ztp.krakow.pl) lub Straży Miejskiej (tel. 986). Wspólne wysiłki mogą sprawić, że Kraków stanie się miastem prawdziwie przyjaznym rowerzystom, gdzie jazda na dwóch kółkach będzie nie tylko przyjemna, ale i bezpieczna.
