Niespełna miesiąc od uruchomienia systemu obsługi Strefy Czystego Transportu w Krakowie narzędzie dostępne na stronie sct.zdmk.krakow.pl cieszy się ogromnym zainteresowaniem. Jak wynika z danych, z możliwości sprawdzenia, czy pojazd spełnia minimalne wymagania uprawniające do wjazdu do strefy od 1 stycznia 2026 roku, skorzystało już ponad pół miliona właścicieli samochodów. Statystyki pokazują, że kierowcy chętnie weryfikują swoje uprawnienia z dużym wyprzedzeniem, przygotowując się do nadchodzących zmian.
Obowiązujące kryteria dotyczą pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. W przypadku samochodów benzynowych wymagany jest rok produkcji co najmniej 2005 lub spełnienie normy emisji spalin Euro 4. Dla aut z silnikiem Diesla granica została ustalona na rok produkcji od 2014 lub normę Euro 6. Pojazdy spełniające te warunki mogą poruszać się po Strefie Czystego Transportu bez konieczności rejestracji, składania zgłoszeń czy dopełniania dodatkowych formalności.
Równolegle z masowym sprawdzaniem pojazdów funkcjonuje system przyjmowania wniosków o dopuszczenie do ruchu w strefie samochodów, które nie spełniają wymaganych norm, ale podlegają zwolnieniom przewidzianym w uchwale Rady Miasta Krakowa. Do tej pory złożono ponad 43 tysiące takich wniosków. Pracownicy Zarządu Dróg Miasta Krakowa rozpatrzyli już ponad 34,5 tysiąca zgłoszeń, z czego ponad 23,6 tysiąca zakończyło się wydaniem decyzji pozytywnej. Pozostałe wnioski są w trakcie analizy lub wymagają uzupełnienia brakujących dokumentów.
Od kilku tygodni działają także punkty obsługi stacjonarnej, skierowane do osób, które nie korzystają z internetu lub potrzebują bezpośredniej pomocy przy załatwianiu formalności. Punkty te funkcjonują w dwóch siedzibach Zarządu Dróg Miasta Krakowa, na parkingu P+R Górka Narodowa oraz w wybranych lokalizacjach Urzędu Miasta Krakowa. Informacje o dokładnych adresach oraz godzinach otwarcia dostępne są na stronie www.sct.krakow.pl, a dodatkowe wsparcie oferuje Krakowskie Centrum Kontaktu pod numerem telefonu 12 616 55 55.
Dane statystyczne wskazują, że około 80 procent samochodów należących do mieszkańców Krakowa spełnia wymagania Strefy Czystego Transportu. Właściciele tych pojazdów nie muszą podejmować żadnych dodatkowych działań w związku z jej uruchomieniem. Mieszkańcy miasta, których auta nie spełniają norm, a znajdowały się w ich posiadaniu przed 26 czerwca 2025 roku, mogą natomiast skorzystać ze zwolnień przewidzianych w uchwale Rady Miasta Krakowa. Warunkiem jest zgłoszenie pojazdu w systemie SCT na stronie sct.zdmk.krakow.pl. Zwolnienia przysługują osobom zameldowanym w Krakowie i rozliczającym w tym mieście podatki.
Osoby niebędące mieszkańcami Krakowa mogą wjeżdżać do strefy po wniesieniu opłaty obowiązującej przez okres trzech lat lub skorzystać ze zwolnień, które obejmują m.in. osoby z niepełnosprawnością, pacjentów korzystających ze specjalistycznych świadczeń medycznych w publicznych placówkach ochrony zdrowia, a także właścicieli pojazdów zabytkowych i specjalnych.
Praktyka obsługi wniosków pokazuje, że osoby ubiegające się o zwolnienia najczęściej napotykają trzy powtarzające się trudności. Pierwsza dotyczy braku wpisu jednego ze współwłaścicieli w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Zdarza się, że osoba spełniająca kryteria mieszkańca Krakowa jest współwłaścicielem auta w ramach wspólnoty majątkowej, ale nie widnieje w dokumentach. W takiej sytuacji konieczna jest szybka aktualizacja dowodu rejestracyjnego oraz dołączenie do wniosku dodatkowego dokumentu potwierdzającego posiadanie pojazdu przed 26 czerwca 2025 roku. Sam skan nowego dowodu nie jest wystarczający, ponieważ osoby rozpatrujące wnioski nie mają dostępu do centralnej ewidencji właścicieli pojazdów.
Drugim często spotykanym problemem jest brak meldunku w Krakowie, mimo faktycznego zamieszkiwania w mieście. Tę kwestię można rozwiązać podczas jednej wizyty w urzędzie miasta – już około 30 minut po dokonaniu meldunku możliwe jest złożenie wniosku w systemie SCT.
Najczęściej pojawiającą się i jednocześnie najbardziej problematyczną sytuacją pozostaje jednak rozliczanie podatków poza Krakowem. W związku ze zbliżającym się końcem roku miasto zachęca osoby mieszkające w Krakowie do jak najszybszego zgłoszenia miejsca rozliczania podatku w stolicy Małopolski. Rozliczenie podatku PIT za 2025 rok w Krakowie umożliwi skorzystanie ze zwolnień przewidzianych w strefie. Przy składaniu wniosku wymagane jest Urzędowe Poświadczenie Odbioru, generowane przez system urzędu skarbowego.
System obsługi Strefy Czystego Transportu został zaprojektowany w taki sposób, aby jak najwięcej spraw można było załatwić zdalnie i w możliwie prosty sposób. W bardziej złożonych przypadkach mieszkańcy mogą liczyć na wsparcie pracowników w punktach obsługi stacjonarnej oraz pomoc udzielaną za pośrednictwem infolinii Krakowskiego Centrum Kontaktu.
