W lipcu 2025 roku Komisja Promocji i Turystyki Rady Miasta Krakowa zaprezentowała projekt rezolucji skierowanej do Rządu RP, w której postuluje wprowadzenie opłaty turystycznej w polskich miastach. Zdaniem radnych, intensywny rozwój turystyki wiąże się nie tylko z korzyściami ekonomicznymi, ale także z rosnącymi kosztami utrzymania infrastruktury miejskiej i ochrony dziedzictwa kulturowego.
W dokumencie podkreślono, że wzmożony ruch turystyczny generuje większą ilość odpadów, zwiększa obciążenie dla miejskich systemów transportowych i komunalnych, wymaga dodatkowych nakładów finansowych na ochronę zabytków i środowiska, a także powoduje częstsze interwencje służb porządkowych. Proponowana rezolucja zakłada możliwość fakultatywnego wprowadzenia opłaty turystycznej, której wysokość byłaby ustalana indywidualnie przez samorządy, z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań. Całość wpływów miałaby trafiać bezpośrednio do budżetów gmin.
Radni wskazują, że w przypadku Krakowa, do którego w 2024 roku przyjechało ponad 7 milionów turystów zatrzymujących się w mieście na co najmniej jedną noc, wprowadzenie symbolicznej stawki w wysokości 4 zł (czyli około 1 euro) za noc mogłoby przynieść od 60 do nawet 100 milionów złotych rocznie, w zależności od długości pobytu odwiedzających.
Rekordowy ruch turystyczny w 2024 roku
Ruch turystyczny w Krakowie od kilku lat systematycznie rośnie po okresie pandemii COVID-19. Dane z 2024 roku wskazują, że miasto odwiedziło aż 14,72 miliona osób, czyli o niemal milion więcej niż rok wcześniej. Tym samym Kraków przekroczył rekord z 2019 roku, co potwierdza dynamiczne ożywienie branży turystycznej, zwłaszcza w segmencie turystyki krajowej.
Najliczniejszą grupę stanowili turyści korzystający z noclegów – łącznie 7,95 miliona osób, w tym 6,42 miliona turystów krajowych oraz 1,53 miliona z zagranicy. Odnotowano szczególnie duży wzrost udziału Polaków, który wyniósł 9,8 procent. Najwięcej odwiedzających przyjechało z województw mazowieckiego, śląskiego i podkarpackiego. Wśród wszystkich gości 14,7 procent stanowili mieszkańcy samej Małopolski, którzy chętnie spędzali czas wolny w stolicy regionu.
Wśród turystów zagranicznych najliczniej reprezentowani byli obywatele Wielkiej Brytanii (20,6 procent), Niemiec (9,7 procent), Włoch (7,6 procent), Stanów Zjednoczonych (6,7 procent) oraz Hiszpanii (4 procent).
Opłata turystyczna jako odpowiedź na wyzwania miast
W uzasadnieniu projektu radni przywołali doświadczenia wielu europejskich miast, które od lat mierzą się z problemem nadmiernej turystyfikacji. Napływ odwiedzających, często przekraczający pojemność infrastrukturalną i społeczną miejscowości, prowadzi do narastających napięć między mieszkańcami a turystami oraz do zwiększenia kosztów utrzymania przestrzeni publicznej.
Opłata turystyczna ma stanowić narzędzie równoważące rozwój turystyki i potrzeby lokalnych społeczności. Jej wysokość i zasady poboru miałyby zależeć od decyzji samorządów, które mogłyby także decydować o przeznaczeniu pozyskanych środków. Jak zaznaczono w projekcie, dochody z opłaty powinny służyć poprawie jakości życia mieszkańców, utrzymaniu porządku, ochronie zabytków i środowiska, a także ograniczeniu negatywnych skutków intensywnego ruchu turystycznego.
Zgodnie z założeniami, opłata turystyczna nie byłaby obowiązkowa – jej wprowadzenie zależałoby od decyzji władz lokalnych i dostosowania do specyfiki danego miasta.
