Kraków ponownie stanie się dziś sceną jednego z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń związanych z lokalną tradycją. Na Rynku Głównym zaprezentowane zostaną dzieła uczestników 83. Konkursu Szopek Krakowskich – inicjatywy, która od dziesięcioleci pielęgnuje unikalne rzemiosło wpisane na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.
Od wczesnych godzin porannych serce miasta zacznie tętnić atmosferą święta. Zgodnie z wieloletnim zwyczajem, dokładnie w pierwszy czwartek grudnia szopkarze przywiozą swoje prace pod pomnik Adama Mickiewicza. Od godziny 10.00 do 12.00 będzie można obserwować, jak kolejne, często misternie wykonane konstrukcje ustawiane są wokół monumentu, przyciągając zarówno mieszkańców, jak i licznych turystów.
W samo południe rozpocznie się tradycyjny korowód wokół Rynku Głównego. Barwna parada, od lat będąca jednym z najbardziej charakterystycznych elementów konkursu, poprowadzi uczestników i ich dzieła w stronę pałacu Krzysztofory. To właśnie tam szopki zostaną przeniesione, by w kolejnych dniach poddać je ocenie jury.
Na werdykt tegorocznej edycji trzeba będzie jednak poczekać. 7 grudnia ogłoszeni zostaną laureaci w kategoriach: dorosłych, młodzieżowych oraz szopek OFF. Tego samego dnia publiczności udostępniona zostanie także obszerna wystawa pokonkursowa. Kolejne rozstrzygnięcia, tym razem w kategoriach szkolnej, dziecięcej i rodzinnej, zaplanowano na 14 grudnia. Ekspozycja prac potrwa wyjątkowo długo – będzie dostępna aż do 1 marca 2026 roku.
Dzisiejsze wydarzenie to nie tylko prezentacja wyjątkowych prac, ale także przypomnienie o tradycji, która trwa w Krakowie od blisko stu lat. Zwyczaj chodzenia z szopką po domach narodził się w XIX wieku, lecz po I wojnie światowej zaczął stopniowo zanikać. Aby ocalić go od zapomnienia, w 1937 roku Jerzy Dobrzycki, kierujący wówczas magistrackim działem propagandy, zorganizował pierwszy Konkurs Szopek Krakowskich. Po przerwie spowodowanej II wojną światową imprezę wznowiono, a jej organizację przejęło Muzeum Krakowa, które opiekuje się nią do dziś.
Celem konkursu pozostaje niezmienny: chronić i rozwijać szopkarskie tradycje miasta. W ciągu kilkudziesięciu lat wykształciła się charakterystyczna forma szopki krakowskiej – smukłej, wielokondygnacyjnej, bogato zdobionej budowli, tworzonej z lekkich i nietrwałych materiałów. W jej strukturze łączą się w fantazyjny sposób miniaturowe elementy zabytkowej architektury Krakowa, które tworzą tło dla sceny Bożego Narodzenia.
Unikatowość tego zjawiska doceniono oficjalnie już w 2014 roku, włączając je na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Cztery lata później tradycja wykonywania szopek krakowskich stała się pierwszym polskim wpisem na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO, umacniając światową renomę tego wyjątkowego rzemiosła.
Dzisiejsza prezentacja na Rynku Głównym po raz kolejny pokaże, że tradycja ta pozostaje żywa, a tworzone przez szopkarzy dzieła wciąż budzą zachwyt i zainteresowanie kolejnych pokoleń.
