Kraków, znany z majestatycznego Wawelu, Rynku Głównego i urokliwego Kazimierza, kryje w sobie wiele mniej oczywistych perełek, które zachwycają zarówno mieszkańców, jak i turystów poszukujących nietypowych doświadczeń. Zakrzówek, Kopiec Krakusa oraz ogrody klasztorne otwierane dla zwiedzających to miejsca, które oferują nie tylko piękne widoki, ale także unikalną atmosferę i możliwość odkrycia mniej znanej strony miasta. Poniżej przedstawiamy przewodnik po tych fascynujących atrakcjach, oparty na dostępnych informacjach, z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.
Zakrzówek – krakowska Chorwacja w sercu miasta
Zakrzówek, położony w dzielnicy Dębniki, to dawny kamieniołom, który po zalaniu wodą przekształcił się w malowniczy zalew otoczony wapiennymi skałami. Ze względu na turkusową wodę i dziką przyrodę bywa nazywany „krakowską Chorwacją”. To miejsce przyciąga miłośników natury, spacerowiczów, a nawet nurków, ponieważ zalew jest jednym z najgłębszych akwenów w Polsce (do 30 metrów). Po wieloletniej rewitalizacji Park Zakrzówek został udostępniony mieszkańcom latem 2023 roku, oferując wytyczone ścieżki spacerowe, miejsca do plażowania i punkty widokowe.
Co warto zobaczyć i wiedzieć?
- Krajobrazy: Turkusowa woda i wapienne klify tworzą niepowtarzalny krajobraz, idealny na zdjęcia czy relaks z dala od miejskiego zgiełku.
- Aktywności: Zakrzówek to raj dla nurków, ale także miejsce na spacery, pikniki czy obserwację ptaków. W parku znajdują się trasy dla piechurów i ławki z widokiem na zalew.
- Dostępność: Do Zakrzówka łatwo dotrzeć tramwajem z centrum (kierunek Dębniki, przystanek „Norymberska”). Samochodem można zaparkować w okolicy ul. Twardowskiego, ale miejsc jest ograniczona liczba.
- Uwagi: Ze względów bezpieczeństwa niektóre części zalewu mogą być ogrodzone, a kąpiel jest oficjalnie zabroniona ze względu na głębokość i zimną wodę. Warto przestrzegać oznaczeń, aby uniknąć niebezpieczeństw.
Zakrzówek to idealne miejsce dla tych, którzy chcą połączyć aktywny wypoczynek z obcowaniem z naturą, zaledwie kilka minut od centrum Krakowa.
Kopiec Krakusa – punkt widokowy z historią
Kopiec Krakusa, zwany także Kopcem Kraka, to jeden z najstarszych i najbardziej tajemniczych zabytków Krakowa, położony w dzielnicy Podgórze na Wzgórzu Lasoty (271 m n.p.m.). Ten 16-metrowy kopiec, usypany prawdopodobnie w VII lub VIII wieku, jest według legendy mogiłą legendarnego założyciela miasta, księcia Kraka. Choć jego pochodzenie i cel pozostają zagadką, archeolodzy sugerują, że mógł pełnić funkcje kultowe lub obronne. Kopiec oferuje przepiękną panoramę miasta, szczególnie o zachodzie słońca, obejmującą Wawel, Stare Miasto i Nową Hutę.
Co warto zobaczyć i wiedzieć?
- Widoki: Ze szczytu kopca roztacza się widok na historyczne i przemysłowe części Krakowa. Ciekawostką jest, że 2 maja i 10 sierpnia wschód słońca nad Kopcem Wandy idealnie pokrywa się z linią Kopca Krakusa, co może wskazywać na celtyckie inspiracje.
- Rękawka: Co roku, we wtorek po Wielkanocy, pod pod Kopcem odbywają się obchody Rękawki – tradycyjnego święta słowiańskiego, podczas którego można poznać zwyczaje wczesnośredniowieczne, takie jak toczenie jaj symbolizujących zmartwychwstanie.
- Dostępność: Kopiec jest łatwo dostępny komunikacją miejską (tramwaje nr 3, 6, 11, 13, 24, przystanek „Korona”) lub pieszo z Podgórza przez kładkę nad Aleją Powstańców Śląskich, ozdobioną muralem „Silva Rerum” przedstawiającym historię Polski. Samochodem najlepiej parkować przy ul. Wielickiej lub Cmentarzu Podgórskim, unikając ul. Maryewskiego, gdzie grozi mandat.
- Okolica: W pobliżu znajduje się Kamieniołom Liban, gdzie kręcono sceny do „Listy Schindlera”. Pozostałości scenografii, jak repliki macew czy druty kolczaste, dodają miejscu historycznego charakteru, choć budzą kontrowersje jako forma zaśmiecenia.
Kopiec Krakusa to miejsce, które łączy historię, legendy i piękne widoki, idealne na spokojny spacer czy romantyczny zachód słońca.
Ogrody klasztorne – ukryte oazy Krakowa
Krakowskie ogrody klasztorne, często ukryte za murami klasztorów, to prawdziwe oazy spokoju, które w ostatnich latach coraz częściej otwierają się dla zwiedzających. Te zielone enklawy, pielęgnowane przez mnichów i mniszki, oferują nie tylko ciszę, ale także możliwość podziwiania historycznych założeń ogrodowych, rzadkich roślin i unikalnej architektury. Choć nie wszystkie ogrody są ogólnodostępne, niektóre klasztory, takie jak Opactwo Benedyktynów w Tyńcu czy Klasztor Norbertanek na Zwierzyńcu, organizują dni otwarte lub umożliwiają zwiedzanie po wcześniejszym umówieniu.
Co warto zobaczyć i wiedzieć?
- Opactwo Benedyktynów w Tyńcu: Położone 12 km od centrum Krakowa, nad Wisłą, opactwo oferuje dostęp do ogrodów klasztornych z widokiem na rzekę. W ogrodach uprawiane są zioła i kwiaty, a w sezonie letnim organizowane są warsztaty ogrodnicze i historyczne. Do Tyńca można dojechać autobusem (np. linia 112) lub rowerem wzdłuż bulwarów wiślanych.
- Klasztor Norbertanek na Zwierzyńcu: Kompleks klasztorny, widoczny z Kopca Kościuszki, obejmuje ogrody z historycznymi drzewami i fontannami. Są one otwierane podczas specjalnych wydarzeń, takich jak odpusty czy dni dziedzictwa. Warto sprawdzić aktualny kalendarz na stronie klasztoru.
- Ogród Kamedułów na Bielanach: Położony w Lesie Wolskim, ogród klasztoru kamedułów jest dostępny dla mężczyzn w wybrane dni (kobiety mają ograniczony dostęp ze względu na klauzurę). Ogród zachwyca prostotą i harmonią, z widokiem na okoliczne wzgórza.
- Praktyczne wskazówki: Wstęp do ogrodów jest zwykle bezpłatny, ale niektóre klasztory pobierają symboliczną opłatę lub wymagają rezerwacji. Warto ubrać się skromnie i przestrzegać zasad ciszy, szanując sakralny charakter miejsc.
- Unikalność: Ogrody klasztorne to nie tylko tereny zielone, ale także świadectwo wielowiekowej tradycji ogrodniczej, łączącej duchowość z troską o przyrodę. Niektóre z nich, jak w Tyńcu, mają własne pasieki czy sady, a ich produkty można nabyć w klasztornych sklepikach.
Ogrody klasztorne to idealne miejsca dla tych, którzy szukają wyciszenia, inspiracji lub nietypowej scenerii na zdjęcia, z dala od tłumów turystów.
Praktyczne porady dla zwiedzających
- Planowanie wizyty: Zakrzówek i Kopiec Krakusa są dostępne przez cały rok i bezpłatne, ale ogrody klasztorne wymagają sprawdzenia godzin otwarcia lub rezerwacji. Warto śledzić strony internetowe klasztorów lub portale miejskie, takie jak www.krakow.pl.
- Dojazd: Wszystkie trzy atrakcje są łatwo dostępne komunikacją miejską lub pieszo z centrum. Dla zmotoryzowanych problemem może być parkowanie, szczególnie w Podgórzu i na Zakrzówku, dlatego warto szukać miejsc w bocznych ulicach lub na parkingach P+R.
- Wyposażenie: Wygodne buty są niezbędne na Zakrzówku i Kopcu Krakusa, gdzie teren bywa nierówny. Na spacery w ogrodach klasztornych warto zabrać wodę i coś do siedzenia, np. koc na piknik.
- Sezon: Wiosna i lato to najlepszy czas na zwiedzanie, gdy przyroda jest w pełnym rozkwicie, ale jesień oferuje piękne kolory, a zima na Kopcu Krakusa – niezwykłe widoki na ośnieżone miasto.
- Bezpieczeństwo: Na Zakrzówku należy unikać nieoznaczonych ścieżek i kąpieli, a w ogrodach klasztornych przestrzegać zasad ciszy i szacunku dla miejsca.
Podsumowanie
Zakrzówek, Kopiec Krakusa i ogrody klasztorne to mniej znane atrakcje Krakowa, które oferują różnorodne doświadczenia – od kontaktu z naturą, przez historyczne zagadki, po duchową refleksję. Każde z tych miejsc pozwala odkryć inną twarz miasta, z dala od utartych szlaków turystycznych. Niezależnie, czy jesteś miłośnikiem przyrody, historii, czy po prostu szukasz spokojnego miejsca na odpoczynek, te lokalizacje z pewnością Cię zachwycą. Planując wizytę, warto połączyć zwiedzanie, np. spacer z Kopca Krakusa na Zakrzówek, a w sezonie letnim sprawdzić, które ogrody klasztorne otwierają swoje bramy. Kraków wciąż ma wiele do zaoferowania – wystarczy zejść z głównego szlaku, by odkryć jego magię.
